Η Τουρκία φοράει τον νατοϊκό μανδύα υπό τον φόβο του Ιράν - Το αδιέξοδο με τους S-400

Η ένταση που προκλήθηκε μετά το περιστατικό με τους δυο ιρανικούς πυραύλους που κατευθύνθηκαν προς την Τουρκία επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο του ΝΑΤΟ στην αεράμυνα της χώρας, αλλά και την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση για την αγορά των ρωσικών S-400.

Μετά τον εντοπισμό δύο πυραύλων που κινήθηκαν προς την Τουρκία και καταρρίφθηκαν στον αέρα, η Άγκυρα προχώρησε σε ανακοινώσεις σχετικά με την άμεση ενίσχυση της αεράμυνας στη νοτιοανατολική χώρα.

Ομπρέλα αεράμυνας με φόντο τις νατοϊκές βάσεις

Στο Κιούρετσικ της Μαλάτειας αναπτύσσονται συστήματα Patriot PAC‑3, τα οποία σύμφωνα με το ρεπορτάζ του CNN Türk προέρχονται από τη νατοϊκή βάση Ramstein στη Γερμανία.

Πρόκειται για το πιο προηγμένο μοντέλο του συστήματος Patriot, το PAC-3, το οποίο είναι σχεδιασμένο για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων.

Η ανάπτυξή του δημιουργεί μια ευρεία «ομπρέλα» αεράμυνας που καλύπτει τη γραμμή ανάμεσα στη βάση του Iντζιρλίκ, όπου βρίσκονται 1.000 Αμερικανοί στρατιώτες και το ραντάρ του Κιουρετζίκ προστατεύοντας μεγάλο μέρος της νοτιοανατολικής Τουρκίας.

Στην περιοχή λειτουργούν ήδη συστήματα Patriot της NATO, καθώς στη βάση του Ιντσιρλίκ έχουν αναπτυχθεί ισπανικά συστήματα από το 2015. Η παρουσία τους, ωστόσο, δεν είναι νέα για την Τουρκία, καθώς η πρώτη εγκατάσταση Patriot στη χώρα είχε γίνει το 1991, κατά τον πόλεμο του Κόλπου, όταν είχαν τοποθετηθεί ολλανδικά συστήματα.

Αμερικανικά πλοία αναχαίτισαν τους ιρανικούς πυραύλους

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι δύο πύραυλοι που κατευθύνονταν προς την Τουρκία εντοπίστηκαν από το ραντάρ του Κιούρετσικ.

Η αναχαίτισή τους πραγματοποιήθηκε από δύο αμερικανικά πολεμικά πλοία που βρίσκονται στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο της νατοϊκής αντιβαλλιστικής άμυνας. Τα πλοία διαθέτουν πυραύλους αναχαίτισης SM‑3 missile, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν για την εξουδετέρωση της απειλής.

Διαψεύδει η Τεχεράνη - Επιφυλακτικότητα στην Άγκυρα

Το περιστατικό προκάλεσε έντονη διπλωματική κινητικότητα ανάμεσα στην Άγκυρα και την Τεχεράνη. Ο Ιρανός πρεσβευτής κλήθηκε στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, ενώ ακολούθησε τηλεφωνική επικοινωνία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν καθώς και συνομιλία του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με τον Ιρανό ομόλογό του. Η Άγκυρα διαμήνυσε ότι παραβίαση του τουρκικού εναέριου χώρου δεν μπορεί να γίνει ανεκτή.

Από την πλευρά της Τεχεράνης προτάθηκε η δημιουργία κοινής ομάδας έρευνας για τη διερεύνηση του περιστατικού, ενώ σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι πύραυλοι δεν ήταν ιρανικής προέλευσης. Στην Άγκυρα, ωστόσο, επικρατεί επιφυλακτικότητα, καθώς τουρκικές πηγές υποστηρίζουν ότι υπάρχουν σαφή στοιχεία για την πορεία των πυραύλων από το σημείο εκτόξευσης έως τον στόχο τους.

«Σοβαρό λάθος οι S-400»

Παράλληλα, η εξέλιξη πυροδότησε και πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό της Τουρκίας, με αφορμή την αγορά των ρωσικών S‑400, καθώς σε μια τόσο κρίσιμη συγκυρία η Άγκυρα υποχρεούται να ζητήσει τη συνδρομή του ΝΑΤΟ για την αντιαεροπορική της άμυνα.

Ο αντιπρόεδρος του CHP (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό κόμμα) για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Ναμίκ Ταν, δήλωσε ότι η ανάπτυξη των Patriot αποδεικνύει για ακόμη μία φορά πως η αγορά των S-400 ήταν «ένα εξαιρετικά σοβαρό λάθος εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας». Όπως σημείωσε, το κόμμα του είχε προειδοποιήσει εξαρχής ότι η επιλογή αυτή θα οδηγούσε σε προβλήματα στις διεθνείς σχέσεις της Τουρκίας και σε στρατηγικά αδιέξοδα.

Η προμήθεια των S-400 από τη Ρωσία είχε προκαλέσει ένταση στις σχέσεις της Άγκυρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, οδηγώντας μεταξύ άλλων στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F‑35 Lightning II.

Μέσα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης περιφερειακής αστάθειας, η Τουρκία επιχειρεί να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ, αξιοποιώντας εκ νέου τη νατοϊκή αντιπυραυλική αρχιτεκτονική.

Την ίδια στιγμή, όμως, η ανάπτυξη των Patriot επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη στρατηγική επιλογή των S-400 και το κόστος που αυτή είχε για τη θέση της χώρας, με το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα να βρίσκεται ακόμα στο κουτί.